Begrippenlijst
De belangrijkste juridische termen bij erfrecht en verklaringen van erfrecht, helder uitgelegd.
80 begrippen
Aanwas
Een regeling in een testament waarbij het erfdeel van een vooroverleden erfgenaam toekomt aan de overige erfgenamen.
Afstand van een erfenis
Het formeel verwerpen van het recht op een erfenis.
Akte van verdeling
Een notariële akte waarin de verdeling van de nalatenschap tussen de erfgenamen wordt vastgelegd.
ANBI-status
De ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) is een Nederlandse fiscale aanduiding die wordt toegekend aan non-profitorganisaties die zich inzetten voor het algemeen belang.
Beneficiaire aanvaarding
Het aanvaarden van een erfenis onder het voorbehoud dat de erfgenaam niet met zijn eigen vermogen aansprakelijk is voor schulden van de nalatenschap.
Beneficiaire erfgenaam
Een erfgenaam die de nalatenschap beneficiair heeft aanvaard.
Bewind
Een regeling waarbij een bewindvoerder wordt aangesteld om de nalatenschap te beheren voor de erfgenamen.
Boedelbeschrijving
Een gedetailleerd overzicht van alle bezittingen en schulden van de overledene op het moment van overlijden.
Boedelnotaris
Een notaris die betrokken is bij de afwikkeling van een nalatenschap.
Boedelvolmacht
Een volmacht gegeven aan een persoon om de nalatenschap te beheren en eventueel te verdelen.
Codicil
Een handgeschreven, gedateerd en ondertekend document waarin bepaalde persoonlijke bezittingen (zoals sieraden of meubels) worden toegekend aan specifiekenen.
CTR
Centraal Testamentenregister (CTR). Hier wordt vastgelegd wie een testament heeft opgemaakt, op welke datum en bij welke notaris.
Derdengeldenrekening
Een derdengeldenrekening is een speciale bankrekening die door een notaris of een andere instantie wordt beheerd voor het tijdelijk houden van geld dat toebehoort aan derden.
Domiciliekeuze
De keuze van een specifieke (alternatieve) woonplaats (vaak een notaris).
Erfbelasting
Erfbelasting, ook wel successierecht genoemd, is een vorm van belasting die door de overheid wordt geheven op de overdracht van vermogen en activa van een overleden persoon naar zijn of haar erfgenamen of begunstigden. Deze belasting wordt doorgaans geheven op het moment van overlijden en is gebaseerd op de waarde van de verkrijging.
Erfbelastingaangifte
De aangifte voor de erfbelasting die de erfgenamen (of andere verkrijgers) moeten doen na het ontvangen van een erfenis.
Erfdeel
Het deel van de nalatenschap waarop een individuele erfgenaam recht heeft.
Erfgenaam
Een persoon of organisatie die recht heeft op (een deel van) de nalatenschap van de overledene.
Erfopvolging bij versterf
De erfgenamen volgens de wet als er geen testament is.
Erfrecht
Het erfrecht is een rechtsgebied met regels en voorschriften met betrekking tot de overgang van eigendommen en vermogen van een persoon na diens overlijden. Het erfrecht bepaalt wie de erfgenamen zijn van de overledene en hoe de nalatenschap wordt verdeeld.
Erfrechtelijke aanspraak
Een recht dat een erfgenaam kan uitoefenen op grond van het erfrecht.
Erfrechtelijke positie
De juridische status en rechten van een persoon in relatie tot een nalatenschap.
Erfrechtelijke verkrijging
Het verkrijgen van goederen of rechten uit een nalatenschap.
Erfrechtelijke vordering
Een vordering van een erfgenaam op de nalatenschap.
Erfstelling
Een bepaling in een testament waarbij een persoon of organisatie als erfgenaam wordt benoemd.
Executeur
Een door de overledene of de rechter aangewezen persoon die verantwoordelijk is voor het afwikkelen van de nalatenschap.
Fideï-commis de residuo
Een bepaling waarbij een deel van de nalatenschap pas na het overlijden van een tussenliggende erfgenaam aan een volgende erfgenaam.
FIU-Nederland
De Financial Intelligence Unit-Nederland (FIU-Nederland) is op basis van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (WWFT) het centrale meldpunt, waar diverse meldingsplichtige instellingen ongebruikelijke transacties dienen te melden (bron: https://www.fiu-nederland.nl/).
Gemeenschap van goederen
Een huwelijksgoederenregime waarbij bezittingen en schulden van de echtgenoten gemeenschappelijk zijn.
Grafrecht
Het recht op een graf of grafplaats, dat onderdeel kan zijn van een nalatenschap.
Herroepen van een testament
Het officieel intrekken of wijzigen van een eerder gemaakt testament.
Huwelijkse voorwaarden
Huwelijkse voorwaarden zijn speciale afspraken die partners maken vóór of tijdens hun huwelijk over de verdeling van hun bezittingen en schulden. Deze afspraken, vastgelegd bij een notaris, bepalen wat er met het vermogen gebeurt tijdens het huwelijk en in het geval van een scheiding of overlijden.
Inbreng
De verplichting van een erfgenaam om bepaalde tijdens leven ontvangen giften bij de erfenis te rekenen voor een eerlijke verdeling.
Insolvente nalatenschap
Een nalatenschap waarbij de schulden groter zijn dan de bezittingen.
Integriteitsrisico
De kans dat een cliënt of transactie betrokken is bij illegale activiteiten, zoals witwassen of financiering van terrorisme en daarmee de integriteit van de notaris of de financiële sector in gevaar brengt.
Inventarisatie van de nalatenschap
Het proces van het vaststellen van alle bezittingen en schulden van de nalatenschap.
Legataris
Een persoon (of organisatie) die een legaat (een specifiek benoemd goed of geldbedrag) ontvangt uit een nalatenschap.
Legataris-opvolger
Een persoon die aangewezen is om een legaat te ontvangen als de oorspronkelijke legataris vooroverlijdt.
Legitieme aanspraak
De claim van een legitimaris op zijn legitieme portie.
Legitieme massa
Het totale vermogen van de nalatenschap waarover de legitieme portie wordt berekend.
Legitieme portie
De legitieme portie verwijst naar dat deel van een nalatenschap waarop afstammelingen aanspraak kunnen maken, zelfs als ze in het testament van de overledene zijn onterfd. Het concept van een legitieme portie is bedoeld om ervoor te zorgen dat bepaalde nabestaanden een minimumaandeel van de nalatenschap ontvangen, ongeacht de wensen van de overledene zoals vastgelegd in een testament.
Legitimaris
Een legitimaris is iemand die volgens de wet recht heeft op een bepaald deel van de nalatenschap van een overledene, ongeacht wat er in het testament staat. Dit zijn meestal de kinderen van de overledene, die daarmee verzekerd zijn van een minimumdeel (de legitieme portie) van de erfenis.
Mede-erfgenaam
Een persoon die samen met anderen de nalatenschap erft.
Nalatenschap
Alle bezittingen en schulden die een persoon achterlaat bij overlijden.
Nalatenschapsschuld
Een schuld die deel uitmaakt van de nalatenschap en door de erfgenamen moet worden voldaan.
Notaris
Een notaris helpt mensen bij het maken van rechtsgeldige en bindende afspraken, zoals bij de koop of verkoop van een huis, het opstellen van een samenlevingscontract, of zaken rondom uw onderneming.
Onbeheerde nalatenschap
Een nalatenschap zonder bekende erfgenamen of wanneer erfgenamen de erfenis niet aanvaarden.
Onterving
Het uitsluiten van een erfgenaam van de nalatenschap via een testament.
Onwaardigheid
Situatie waarin iemand door zijn gedrag (bijvoorbeeld door een ernstig misdrijf tegen de erflater) het recht verliest om te erven.
Opeisbaarheid
De voorwaarden waaronder een erfdeel opeisbaar wordt, bijvoorbeeld bij overlijden of faillissement van de langstlevende echtgenoot.
Ouderlijke boedelverdeling
Een regeling waarbij de langstlevende echtgenoot alle bezittingen krijgt, maar ook alle schulden moet betalen, en de kinderen een geldvordering.
Partiële verdeling
Een verdeling van een deel van de nalatenschap, terwijl de rest later wordt verdeeld.
PEP's
Politically Exposed Persons(PEPs), oftewel een politiek prominent persoon.
Plaatsvervuller
Een erfgenaam die in de plaats treedt van een andere erfgenaam die niet kan of wil erven.
Recht op inzage
Het recht van een erfgenaam om inzage te krijgen in de documenten die betrekking hebben op de nalatenschap.
Schenking ter zake des doods
Een schenking die pas van kracht wordt bij het overlijden van de schenker.
Stiefkind
Een kind van een echtgenoot of geregistreerde partner dat niet het eigen kind is.
Testament
Een testament is een document waarin een persoon, de testateur/testatrice, zijn of haar wensen en instructies vastlegt met betrekking tot de verdeling van zijn of haar bezittingen en eigendommen na het overlijden
Testamentair bewind
Een bewind ingesteld door middel van een testament. Zie ook Bewind.
Testamentaire bepaling
Een specifieke instructie, bepaling of wens in een testament.
Testamentaire last
Een verplichting die door de overledene (erflater) in het testament aan een erfgenaam of legataris wordt opgelegd.
Tweetrapsmaking
Een testamentaire constructie waarbij bezittingen eerst naar een persoon gaan en na diens overlijden naar een ander.
Tweetrapstestament
Een testament met daarin een bepaling waarbij een deel van de nalatenschap pas na het overlijden van een tussenliggende erfgenaam aan een volgende erfgenaam toekomt.
UBO
Ultimate Beneficial Owner. Een natuurlijke persoon die uiteindelijk eigenaar is van of zeggenschap heeft over een rechtspersoon, zoals bijvoorbeeld een bv of stiching, en die meer dan 25% van de aandelen bezit of feitelijke controle heeft.
Uiterste wilsbeschikking
Een andere benaming voor een testament.
Uitsluitingsclausule
Een uitsluitingsclausule is een specifieke voorwaarde die kan worden opgenomen in een testament of bij het doen van een schenking. Deze clausule bepaalt dat een erfenis of schenking niet valt onder de gemeenschap van goederen van de erfgenaam of ontvanger. Het gebruik van een uitsluitingsclausule is met name relevant wanneer een kind, dat een erfenis of schenking ontvangt, in gemeenschap van goederen is getrouwd. Dankzij deze clausule hoeft het kind de ontvangen erfenis of schenking niet te delen met de ex-partner na een eventuele scheiding. Dit zorgt ervoor dat het nagelaten of geschonken goed binnen de directe familie blijft en niet verdeeld wordt bij een scheiding.
Uitvaartwensen
Specifieke wensen van de overledene met betrekking tot de uitvaart, vaak opgenomen in een testament of codicil.
Verdeling
De toewijzing van specifieke goederen van de nalatenschap aan de erfgenamen.
Verklaring van erfrecht
Een notariële verklaring waarin staat wie de erfgenamen zijn.
Verklaring van executele
Een notariële verklaring waarin de benoeming van de executeur en zijn bevoegdheden worden vastgesteld.
Versterferfrecht
Het versterferfrecht is een term die wordt gebruikt om het wettelijke erfrecht aan te duiden dat van toepassing is wanneer iemand overlijdt zonder een geldig testament of wanneer bepaalde bepalingen in een testament nietig zijn verklaard. In dergelijke gevallen bepaalt het versterferfrecht hoe de nalatenschap van de overledene wordt verdeeld onder zijn of haar erfgenamen.
Verwerping
Actie waarbij een erfgenaam formeel afstand doet van zijn recht op een erfenis.
Vooroverlijden
Situatie waarin een erfgenaam of legataris overlijdt voordat hij de erfenis ontvangt.
Vruchtgebruik
Het recht om van iets (bijvoorbeeld een woning) gebruik te maken en de vruchten (bijvoorbeeld huur) te genieten, terwijl een ander de eigenaar is.
Vruchtgenot
Het recht om de opbrengsten van een goed te genieten, zonder eigenaar van dat goed te zijn.
Wettelijke verdeling
Automatische verdeling van de nalatenschap onder de echtgenoot en kinderen volgens de wet.
Wilsrecht
Een recht dat aan kinderen van de overledene toekomt om bepaalde goederen uit de nalatenschap te kiezen.
Witwaspraktijken
Witwaspraktijken verwijzen naar methoden die worden gebruikt om illegaal verkregen geld te verhullen en het een schijn van legitiem verkregen vermogen te geven.
Wwft
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
Zuivere aanvaarding
Aanvaarding van de erfenis zonder voorbehoud, waarbij de erfgenaam aansprakelijk wordt voor alle schulden van de nalatenschap.